DE INDIË-HERDENKING VAN 15 AUGUSTUS 2017…

aug 16

INDIË-HERDENKING 15 AUGUSTUS 2017…
Dane Beerling, 16 augustus 2017

Wat mij opviel bij al wat gezegd werd tijdens de Indië-herdenking van 15 augustus jongstleden, was dat geen woord werd gezegd over wat de réden was waarom Japan Nederlands-Indië aanviel. Al eerder namelijk had Koningin Wilhelmina vanuit Engeland aan de Gouverneur-generaal van Nederlands-Indië Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, namens het Nederlandse Kabinet de opdracht gegeven dat wanneer Japan de Amerikanen zou aanvallen, op welke wijze dan ook, om dan aan Japan de oorlog te verklaren. Direct na de aanval van de Japanners op de Amerikaanse vloot in Pearl Harbour, vroeg de Gouverneur Generaal van Nederlands-Indië zichzelf af of hij nú de oorlog al aan Japan moest verklaren. Hij was daar niet helemaal zeker van en probeerde eerst nog contact te krijgen met Engeland, maar door thermische storingen was dat onmogelijk. Hij nam toen zelf maar het initiatief en verklaarde op dat moment aan Japan de oorlog. De dag erop was er wel weer contact met Engeland en Koningin Wilhelmina sanctioneerde Tjarda van Starkenborgh Stachouwer’s oorlogsverklaring.
Al spoedig stoomde de Japanse vloot richting Nederlands-Indië waar in de Javazee de geallieerde vloot o.l.v. de Nederlandse Schout-bij-nacht Karel Doorman op de Japanners lag te wachten. Karel Doorman had vreselijke dramklachten, maar ontrok zich niet aan zijn taak als bevelvoerder. Hij was goed op de hoogte van de kracht van de Japanse vloot en nam vooraf zijn maatregelen: bijvoorbeeld gaf hij opdracht aan een bepaald deel van de vloot om zich terug te trekken als de Japanse vloot de overwinning zou gaan incasseren, opdat die schepen in een latere tijd nog strijd tegen de Japanners konden voeren.

Op 27 februari 1942 ‘s avonds, precies op mijn 8e verjaardag (de meest beroerde van mijn leven, niet in het minst omdat mijn vader, hij zat bij de Geneeskundige Troepen van het KNIL, al dagen van huis weg was om aan het front de komst van de Japanners af te wachten!), ontmoetten de twee vloten elkaar en ontbrandde de strijd, later De Slag in de Javazee geheten. Karel Doorman’s geallieerde vloot verloor de slag, waarbij hijzelf met zijn schip ten onder ging. De Japanners kwamen toen aan land en al spoedig capituleerde Nederlands-Indië en werden kampen door de Japanners ingericht voor de door hen krijgsgevangen genomen militairen van het Koninklijk Nederlands-Indische Leger, waaronder mijn vader, daarna volgden de kampen voor Nederlandse burgers. Veel van de Indo-Europeanen op Java vooral, zoals mijn moeder en haar zeven kinderen, bleven buiten de kampen. Door de Indo-Europeanen buiten hun kampen te houden, hoopten de Japanners dat zij, ze waren immers (gedeeltelijk) mede-Aziaten?, wel iets zouden voelen voor Het Groot Aziatisch Welvaarts Ideaal van ze. Maar de Indo-Europeanen, trouw aan het Nederlands Koninklijk Huis immers?, voelden daar niets voor. De meesten, zo niet allen, moesten hun huizen uit en elders onderdak zien te vinden, en zonder inkomen maar zelf zien in leven te blijven. Mijn moeder en haar kinderen gingen in Batavia naar Tanah Tingi toe, een wijk dichtbij Kemajoran en later naar Kemajoran zelf. Kemajoran was een wijk die ooit door Jan Pieterszoon Coen voor Indo-Europeanen was gesticht omdat hij met die “Inlandse Kinderen” nogal in z’n maag zat. Een ‘probleem’ waar later ook de Nederlandse en Nederlands-Indische overheden mee van doen hadden, waarom, bij de overdracht van Nederlands-Indië aan Indonesië Nieuw-Guinea voor Nederland behouden moest blijven. Hetzelfde Nieuw-Guinea wat al in de 30-er jaren bestemd was om als “thuisland” te dienen voor de Indo-Europeanen. Nederland had er nu een oorlog met de Indonesiërs voor over om te voorkomen dat al ‘die Indo’s’ naar Nederland zouden komen. Nederland kreeg internationaal de handen niet op elkaar voor die oorlog en moest Nieuw-Guinea tenslotte toch aan Indonesië afstaan.
Ik vraag me af hoe een en ander gegaan zou zijn indien Nederland en dus ook Nederlands-Indië, de oorlog niét aan Japan zou hebben verklaard?
________________________